DOSSIERONDERZOEK IN STRAFZAKEN

Wordt u verdacht van een strafbaar feit, maar bent u onschuldig? Bent u naar uw idee onterecht veroordeeld? Of bent u advocaat en heeft u een analytische en tactische blik nodig op het dossier van uw cliënt? Dan kan een grondige dossieranalyse door een (hierin gespecialiseerd) recherchebureau wel eens van pas komen. Lees deze blog voor meer informatie over een dergelijk dossieronderzoek, maar ook over de mogelijkheden van aanvullend (forensisch/tactisch) rechercheonderzoek.

Dossieronderzoek door particulier onderzoeker of advocaat?

Een advocaat behartigt de belangen van zijn cliënt. Er zal altijd worden geprobeerd om de feiten en omstandigheden in het voordeel van de cliënt uit te laten vallen.  Een goede advocaat zal jouw dossier zelf ook doorzoeken op ontlastende gebeurtenissen en bewijs om een zo goed mogelijke verdediging te kunnen voeren. Ook zal er gekeken worden naar vormverzuimen, dit zijn onrechtmatigheden in het strafrechtelijk vooronderzoek. Een recherchebureau kan in elke fase van het strafproces van toegevoegde waarde zijn doordat er aan waarheidsvinding wordt gedaan. Omdat het een feitenonderzoek betreft, kan het onderzoeksrapport door de advocaat worden gebruikt in de verdediging, maar kan deze ook in zijn geheel worden toegevoegd aan het strafdossier. Een dergelijk onderzoek kan dus erg waardevol zijn. Doordat er met een analytische, tactische en soms technische blik naar het dossier wordt gekeken, komen er soms details naar boven die eerder niet waren opgevallen maar die de strafzaak wel een hele andere wending kunnen geven. Er zijn soms ook mogelijkheden qua bewijsvergaring, waar een advocaat misschien niet aan denkt.

Hoe ziet een dossieronderzoek er uit?

Wat gespecialiseerde recherchebureaus goed kunnen, is het schematisch in kaart brengen van een dossier. Het gehele strafdossier wordt  grondig en tactisch geanalyseerd. Alle gebeurtenissen worden chronologisch in een tijdlijn verwerkt. Daarna wordt er gekeken naar het bewijs. Zit er bijvoorbeeld belastend bewijs in het dossier dat ook anders geïnterpreteerd kan worden? Zijn er ontlastende omstandigheden die niet in het dossier terug komen? De geschetste gebeurtenissen en het bewijsmateriaal worden gecontroleerd in de tijdlijn, getuigenverklaringen worden vergeleken en eventuele tegenstrijdigheden worden in kaart gebracht. Ook kunnen er alternatieve scenario’s worden onderzocht. Juridische kennis van de particulier onderzoeker is hierbij een pré omdat er zo waarde kan worden toegevoegd aan het rechercheonderzoek en de acties voortdurend gespiegeld kunnen worden aan de juridische realiteit.

Wat voor aanvullend rechercheonderzoek is er nodig?

Naar aanleiding van de dossieranalyse kunnen er een aantal zaken uitrollen die nader onderzocht moeten worden, of er kan nieuw bewijs verzameld worden ten behoeve van de verdediging. Indien er getuigen zijn die mogelijk ontlastend zouden kunnen verklaren, dan is een recherchebureau bevoegd om deze getuigen te horen. Het getuigenverhoor is dan wel op basis van vrijwilligheid. Ook kan er behoefte zijn aan een achtergrondonderzoek naar de perso(o)n(en) die aangifte heeft/hebben gedaan. Als er bijvoorbeeld gegevens kunnen worden achterhaald waarmee de betrouwbaarheid of geloofwaardigheid van de aangever(s) in twijfel kan worden getrokken, dan kan dit voordelig zijn voor de strafzaak. In sommige gevallen kan het ook van toegevoegde waarde zijn om de dag waarop de tenlastelegging is gebaseerd en waarop het strafbare feit zou zijn gepleegd, helemaal in kaart te brengen. Misschien kan er namelijk wel aangetoond worden dat u of uw cliënt op de betreffende dag op dat tijdstip helemaal niet op die locatie kan zijn geweest. Denk daarbij bijvoorbeeld aan bankgegevens, mobiele locatiegegevens en camerabeelden die door ons opgevraagd, geanalyseerd en ik kaart gebracht kunnen worden.

Forensisch deskundigen

Er wordt daarnaast ook samen gewerkt met gerechtelijk deskundigen op het gebied van forensisch- en digitaal onderzoek. Zij kunnen bijvoorbeeld DNA- en/of sporenonderzoek doen, forensisch bewijs beoordelen of telefoongegevens uitlezen. Omdat zij op de hoogte zijn van de meest recente ontwikkelingen op forensisch- en technisch gebied, kunnen zij het forensische onderzoek van de politie en het NFI op de juiste manier interpreteren en beoordelen.

Herziening

Ook als er een onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling heeft plaatsgevonden, bestaan er mogelijkheden om een rechercheonderzoek te laten doen. Herziening kan in uitzonderlijke gevallen een onherroepelijke veroordeling ongedaan maken. De meest voorkomende reden voor herziening is dat er na de veroordeling een nieuw feit bekend is geworden. Dit nieuwe feit wordt een novum genoemd. Om tot herziening te komen moet dat novum zo belangrijk zijn, dat de rechter waarschijnlijk tot een ander oordeel zou zijn gekomen als dit feit tijdens het proces bekend was geweest. Hierbij kan gedacht worden aan nieuw DNA-bewijs (of –onderzoek), nieuwe inzichten van deskundigen of een nieuwe (geloofwaardige) getuigenverklaring.

De advocaat van de veroordeelde kan bij de Hoge Raad een herzieningsverzoek indienen. Dit verzoek moet uiteraard heel goed onderbouwd zijn.  Een uitgebreid onderzoeksrapport door een recherchebureau kan daarin veel betekenen. In een rechercheonderzoek wordt namelijk slechts naar feiten gekeken. Indien de Hoge Raad besluit je zaak te heropenen, dan wordt de strafzaak verwezen naar  een gerechtshof dat nog niet eerder over de zaak heeft geoordeeld. Het gerechtshof kan op basis van een nieuw onderzoek de verdachte vrijspreken of de veroordeling in stand houden.